Ik snijd een kartonnen doos open met mijn stanleymesje. Ik gooi de afwasborstels in het vak en pak een nieuwe doos van mijn kar. Zoals bijna iedere scholier heb ik ook een bijbaantje in het weekend.
In mijn ooghoek zie ik een klant aan komen schuifelen. Een wat oudere man, met grijs haar dat alle kanten op steekt. ''Ehm, mevrouw, mag ik u wat vragen?''
Maar natuurlijk mag hij dat. Ik zet de doos met luchtverfrissers aan de kant en kijk hem vragend aan. ''Nou, ik zoek aanrechtdoekjes.''
Andere doekjesIk loop iets verder, want de aanrechtdoekjes liggen in de buurt van de afwasspullen. Ik wijs de doekjes aan. ''Kijk meneer, gevonden! Is dit wat u zoekt?'' De man pakt de doekjes uit het vak en bekijkt ze van alle kanten. ''Deze doekjes zoek ik niet, ik zoek andere doekjes. Is dit alles wat u heeft?''
Ik wijs nog wat andere doekjes aan, maar ook deze vallen niet bij meneer in de smaak. Ik zucht. Ik hoor dat de caissière me oppiept en weet dat ik naar de kassa moet komen, maar dan is deze man nog niet geholpen. Ik wacht dus nog maar even.
Helemaal niet mooi''Heeft u dan geen andere doeken waarmee ik mijn kopjes kan afdrogen?'' vraagt de man. Aha, hij zoekt dus theedoeken! Triomfantelijk loop ik naar de wand met theedoeken. ''Kijk meneer, hier een hele wand vol theedoeken!''
De oude man pakt wat doeken uit het schap, maar ook deze keer heeft hij er wat op aan te merken. ''Ik vind deze helemaal niet mooi, en ze zijn ook zo groot.'' Weer klinkt er een bel. God, ik heb hier helemaal geen tijd voor. ''Sorry meneer, maar we hebben alleen dit formaat.'' De man bekijkt de geruite theedoek in zijn handen en knijpt er vervolgens hard in. Ik schrik een beetje om zijn rare reactie. Doe ik wat fout?
Vrouw overleden''Weet u, ik...'' de man kijkt naar beneden en staart vervolgens voor zich uit. Hij zoekt naar de juiste woorden om iets te brengen, lijkt wel. Hij slikt even en zegt dan: ''Ik ben sinds kort alleen, weet u. Mijn vrouw is kort geleden overleden en nu moet ik het alleen doen. Ik heb nu nog maar een paar kopjes en borden om af te wassen, want ik ben nu nog maar alleen in ons huisje. Vroeger deed zij dit, maar nu moet ik er zelf voor zorgen. Zij zocht altijd de mooiste doeken uit, deed dat met veel zorg. Ons oude servies werd met de mooiste doeken afgedroogd. Ik moet dit ook kunnen, natuurlijk. Ik hoop dat ze trots op me zal zijn.''
Ik val stil, weet even niet wat ik moet zeggen. Ik mompel iets stoms als "sterkte" en kijk om me heen. Deze man heeft de mooiste doekjes van de winkel nodig.
PerfectIk loop naar een vak dat ik al een keer heb aangewezen, maar graai er nog eens even goed door. Van de bodem van het schap vis ik een paar prachtige kleine theedoeken op. ''Is dit wat u zoekt?'' Er verschijnt een glimlach op zijn gezicht. Dit is inderdaad wat hij zocht. ''Bedankt, meisje. Deze zijn perfect.'' De man klemt de doekjes tegen zich aan en loopt richting de kassa.
''Fijne feestdagen, meneer!'' roep ik hem na.
Ik denk dat zijn vrouw trots op hem zou zijn.
Leerlingenparticipatie. Huh? Waarschijnlijk haak je al af als je dit woord ziet staan. Toch is dit een heel belangrijk begrip in onderwijsland, en vooral bij leerlingenraden. Maar wat betekent het eigenlijk?
Marjelle (17 jaar, 6-vwo) is bestuurslid bij het LAKS. Het LAKS? Die doen toch iets met de examens? Ja, en nog veel meer dan dat! In dit gastblog schrijft ze over het belang van leerlingenparticipatie en de weg naar succes voor leerlingenraden.
Kantineprijzen omlaagLeerlingenparticipatie betekent dat scholieren meepraten over beslissingen op school. Bijvoorbeeld over het aantal toetsen dat je maximaal per dag mag hebben, of je wel of niet je smartphone mag gebruiken binnen de school, en over de kantineprijzen die best wel wat omlaag kunnen. Zo saai is leerlingenparticipatie dus niet.
Maar hoe zorg je er nou voor dat je mee mag praten over deze en nog veel meer belangrijke onderwerpen? Dat doe je door in de leerlingenraad te gaan.
Voor leerlingenraden zijn rectoren namelijk gevoelig. In je eentje kun je wel bij de rector binnen stappen, maar het is natuurlijk tien keer krachtiger als je daar staat namens alle leerlingen van de school! Hoe kun je het beste van jouw leerlingenraad 'n succes maken? Een paar tips:
1. Bedenk een paar belangrijke thema'sEr zijn altijd genoeg zaken binnen de school die beter kunnen. Veel te veel om binnen één jaar op te lossen. Daarom is het belangrijk om speerpunten te maken: belangrijke thema's waar je je op gaat focussen tijdens het schooljaar. Probeer drie grote problemen op te lossen binnen het schooljaar en stel realistische deadlines om deze doelen te behalen.
2. Weet wie je waarvoor nodig hebtIs de schoolbel stuk? Naar de conciërge! Een debat organiseren? Misschien wil de docent maatschappijleer wel helpen. Weet wie je waarvoor nodig hebt. Heel belangrijk, want het is ontzettend vervelend om alleen maar tijd kwijt te zijn met het zoeken naar de juiste persoon. Daarnaast hoef je als leerlingenraad echt niet alles alleen te doen. Er zijn genoeg mensen binnen de school die je willen helpen.
3. Zorg ervoor dat iedereen de leerlingenraad kentPromoot je leerlingenraad! Want als leerlingen je niet kennen, is het lastig om namens alle scholieren van jouw school te spreken. Dat betekent dus posters maken, klassen binnenlopen en misschien wel een ludieke actie organiseren.
Als je deze goeie tips naleeft, durft jouw rector jouw fantastische plannen echt niet meer af te wijzen. Succes verzekerd!
Hier beneden is het koud. Ik sta te trillen en een onbehaaglijk gevoel borrelt langzaam in me op. Ik ken dit gevoel. Ik moet aan boven denken, aan tien meter boven mij.
Aan de mensen die op straatniveau tussen duizenden lichtjes lopen. Iedereen iets warmer en liever dan normaal. Omdat het bijna kerst is. Hier beneden in het metrostation bestaat het bijna-kerst-gevoel niet.
Hier beneden zijn we niet warm en er zijn hier geen lichtjes. Het licht is als altijd naar en geel. Zelfs met bijna-kerst. De muren en vloeren grijs. De mensen staan hier in de kou omdat ze wachten. Ze staan hier te wachten op een net zo koude metro met net zulke koude mensen. Maar geen van hen schijnt het erg te vinden. Een ieder lijkt te denken: even koud, even kil, even niet bijna-kerst. We zijn er zo doorheen.
Niemand naast elkaarZe stappen de metro in, denkend aan de wereld vol lichtjes en warme mensen. De wereld hierboven, de wereld waar het bijna kerst is. Er zijn acht banken voor elk vier mensen. Er stappen acht mensen in. Ieder kiest zijn eigen bank. Niemand gaat naast elkaar zitten.
Ik kijk naar een vrouw van halverwege de 50, ze is lang en donker. Ik ben klein en blank. Mijn ogen kruisen die van haar. Ik kan net niet zien wat voor kleur ogen ze heeft. Ze kijkt geschokt weer weg, alsof ik net met een pistool heb lopen zwaaien. Men is bang voor vuurwapens, voor spinnen en natuurrampen. Maar onze nummer 1-angst kijkt ons schichtig aan in de metro.
Bang voor elkaarWij zijn bang voor terroristen, gekken, maniakken, seriemoordenaars, psychopaten, mannen, vrouwen, mensen. Het allerbangst zijn wij voor el-fucking-káár. Wij schijten in onze broek als er iemand naast ons gaat zitten als er ook andere stoelen vrij zijn, of ons langer dan twee seconden aankijkt. Waarom heeft die man zijn handen in zijn zakken? Past daar een pistool in? Wat zit er in die tas van die jongen? Ben ik op tijd uit de metro voordat die rugzak ontploft? Wie moet ik om hulp vragen als die vrouw mij mee naar buiten trekt? Ze zien er allemaal zo verdacht uit.
Ik schrik, de metro stopt. Eén vrouw stapt uit, zonder mij mee te trekken. Een man stapt uit, haalt geen pistool maar zijn ov-chipkaart uit zijn zak. Een jongen loopt langzaam de coupé uit, zijn rugzakbom is niet afgegaan. Alleen de lange donkere vrouw en ik blijven over. Ze kijkt mij niet één keer aan.
In het rond schietenDe metro stopt bij de eindhalte. We staan tegelijk op en lopen naar de deur. Ze drukt wel vijf keer op het knopje, de deur gaat open, ze stapt uit. Ze is blij dat ze de rit heeft overleefd. Ze denkt: je weet maar nooit, je hoort het vaak genoeg, van die gekken die opeens in het rond gaan schieten. Zou ze zich daar eigenlijk bewust van zijn? Zou ze ooit denken: jammer dat ik bang ben voor mensen zoals ik. Mensen van vlees en bloed. Haar medemens is haar grootste angst.
Zonder enig geluid te maken loopt ze weg. Ik zeg: "fijne kerst, mevrouw."
De vijftienjarige Fleur uit Staphorst sprong twee weken geleden voor de trein. Een paar weken ervoor pleegde Tim Ribberink (20) zelfmoord. Pesten zou bij beiden de oorzaak geweest zijn. Wat nu? De meeste scholen hebben toch allang een pestprotocol?
Door Govrien Oldenburger
Een vmbo-scholiere sprong op 11 december voor de ogen van haar klasgenoten voor de trein. Ze zou zijn gepest. De school onderzoekt de zaak. Na de dood van Tim Ribberink en die van Fleur staat het pestonderwerp weer hoog op de agenda.
Thuiszitten"Er moet meer gedaan worden tegen pesten," zei vicepremier Asscher onlangs. Ook de Kinderombudsman Marc Dullaert luidde vorige week de noodklok. Tijdens zijn onderzoek naar thuiszitters stuit hij op veel jongeren die niet naar school gaan omdat ze worden gepest.
Maar de meeste scholen hebben toch een pestprotocol? "Ik twijfel aan het effect van die protocollen," zegt Dullaert. Volgens hem is niet bewezen dat ze werken. Bovendien verdwijnen ze soms na een jaar in een la.
Buiten schotWaarom is het zo moeilijk om pesten tegen te gaan? "Dat is helemaal niet zo moeilijk," zegt pestexpert en psycholoog Bob van der Meer. "Maar het pestbeleid op veel scholen is om te huilen." Volgens hem moeten scholen heel duidelijk hun pestbeleid communiceren. De truc is iedereen erbij te betrekken: ouders, docenten, slachtoffer, pesters en de rest van de klas."
Terwijl de slachtoffers vaak vaardigheidstraining krijgen, blijven de pesters buiten schot, volgens Van der Meer. "Ook zij moeten een sociale vaardigheidstraining krijgen."
Verder vindt hij dat leerlingen verantwoordelijk moeten worden gemaakt voor elkaars veiligheid. En moet het duidelijk zijn dat pesten onder geweld valt. "In het onderwijs signaleert men veel, maar analyseert men weinig,"zegt hij.
Helft gepestDat blijkt ook uit een enquête van het 1V Jongerenpanel. Meer dan de helft van de jongeren die ooit gepest zijn op de middelbare school, stelt dat de school wel op de hoogte was maar niets deed. De enquête werd afgenomen onder tweeduizend jongeren. Duizend daarvan gaven aan ooit te zijn gepest. Zo zegt een deelnemer: "Dan zit je op een school die pesten een kwalijke zaak vindt en er alles aan wil doen om het op te laten houden. Maar wanneer ik het aankaartte, moest ik het zelf maar oplossen, want het viel vast wel mee."
Begin januari zit de Kinderombudsman samen met staatssecretaris Dekker van Onderwijs en een aantal pestexperts rond de tafel. Bob van der Meer wil dat er een parlementaire enquête komt. Dat is een grondig onderzoek dat de Eerste en Tweede Kamer kunnen inzetten. "Er bestaat al 25 jaar aandacht voor dit onderwerp," zegt hij. "Er is twintig miljoen euro aan het pestprobleem besteed door het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het probleem is desondanks niet opgelost."
Dit artikel komt uit jongerenkrant 7Days, die sinds vrijdag in de brievenbussen en boekhandels ligt. De redacties van 7Days en Scholieren.com bundelen de krachten: wij bieden jullie een selectie van het nieuws uit 7Days en zij verblijden hun abonnees met sublieme schrijfsels van onze bloggers!

De dollartekens in de ogen van Moeder Theresa: een autobiografische novelle over platencontracten en rocknummers, over liefde en toeval. ''Heel humoristisch en een boek dat leest als een trein.''
In één minuut verklapt een jonge lezer op Scholieren.com en Whylovethisbook.com wat zijn 'allerallerfavorietste' boek is. Annemieke kiest steeds een nieuwe video uit, zodat jij je kunt laten adviseren voor een boek dat je nog niet kende. Superhandig voor je leeslijst!
In De dollartekens in de ogen van Moeder Theresa schrijft Herman Brusselmans over zijn eigen jongensdroom. We volgen de jonge Herman die kleine stapjes maakt om iets enorms te bereiken: een muzikale carrière vol heerlijke clichés zoals hartenzeer en rock-'n-roll.
Brusselmans legt een gitaar aan zijn hart. Hij bespeelt hem zachtjes en zijn vingers pingelen een melodie. Tikkeltje vals en in het begin net niet lekker. Maar dan: drums. Daar heeft hij meer talent voor, en het ritme stroomt uit zijn handen en rammen duidelijkheid op het vel. Met drie gelijke zielen wordt er een bandje opgericht. Brusselmans wordt ook wel de Straaljager van de Vlaamse Letteren genoemd. In de muziek zit hij dan niet, een carrière heeft hij wel. ''Bedankt voor uw waandacht.''
Meer boekenvideo's zien? In 2012 filmden we met Why I Love This Book 187 Nederlandse en Vlaamse scholieren. Check ze allemaal. Over bovenstaand boek staan nog geen boekverslagen op Scholieren.com, schrijf jij de eerste?
Er is de laatste tijd veel gedoe over: scholieren die niet naar school gaan. Denk aan de situatie met de zeilbroertjes of de rauw-etende Tom. Maar thuis- en afstandsonderwijs mag niet zomaar in Nederland, omdat het vaak lastiger leren is. Wordt dat niet een stuk gemakkelijker als thuisleerders gebruik gaan maken van de duizenden lesvideo's op internet?
De Khan Academy is zo'n digitale middelbare school. Op die site staan een paar duizend(!) filmpjes die uitleg geven over zo ongeveer alle lesonderwerpen uit het voortgezet onderwijs. Opgericht door Salman Khan, een soort computernerd met een wiskundeknobbel, die zo naar eigen zeggen al meer dan 200 miljoen lessen heeft gegeven. En het beste van alles: het is compleet gratis.
Dat kunnen wij beterDe vraag is: waarom hebben we zoiets nog niet in Nederland? Dat vroeg mede-diginerd Tobias Tiecke zich ook af in de Volkskrant. Sterker nog, hij beweert zelfs dat wij het veel beter kunnen doen dan de Amerikanen. Tiecke zegt dat "Nederlanders veel beter dan Amerikanen out-of-the-box kunnen denken" en dat "een Nederlandse versie van de Khan Academy kwalitatief veel beter kan zijn omdat we gewoon veel beter zijn in onderwijs voor iedereen en om mensen te leren nadenken."
Het zou in ieder geval een uitkomst kunnen zijn voor gevallen als de zeilbroertjes en Tom. Scholieren die vinden dat ze een goede reden hebben om niet naar school te gaan, maar toch goed onderwijs willen krijgen. Samen met je moeder door een wiskundeboek bladeren werkt niet altijd, maar een professionele website met filmpjes van bevoegde leraren kan een manier zijn om het gat enigszins te dichten.
Passionele mensenEn niet alleen leraren: het geheim van de Khan Academy is namelijk ook dat er veel entrepreneurs filmpjes maken. Ondernemers met een hele hoop praktijkervaring en passie, jonge talenten met creatieve ideeën, aardrijkskundeleraren die de hele wereld over zijn gereisd... Zij kunnen je weer hele andere - en waarschijnlijk interessantere - dingen bijbrengen dan die verveelde naar-zijn-pensioen-uitkijkende leraar Duits of, met alle respect, je moeder.
Het risico van thuisonderwijs is natuurlijk wel het gebrek aan contact met leeftijdsgenoten en andere mensen. Maar is het wereldwijde web niet bij uitstek de plek om makkelijk nieuwe contacten te leggen? En dan eens niet alleen met de buurjongen en je paardrijvriendin, maar met een jonge ondernemer uit Japan, een aanstormend politicus uit IJsland of een gedreven (en stiekem best wel leuke) jonge Amerikaan. Nog goed voor je talenkennis ook.
PotentieEr zit dus absoluut potentie in dit soort initiatieven, zeker voor thuis- en afstandsonderwijsleerlingen. Daarom ben ik ook blij dat volgend schooljaar de Universiteit van Nederland haar deuren opent: een website met wekelijks een nieuw digitaal college van een hoogleraar. Waneer komt de middelbareschoolvariant?
Natuurlijk moet je een beetje gemotiveerd zijn om te blijven kijken en niet af te dwalen naar Facebook, maar het type zeilbroertje is dat meestal ook wel. En dan kan er een wereld voor je opengaan - letterlijk. Een wereld van verrijking, diepgang en méér dan jaartallen knallen en formules in je grafische rekenmachine zetten.
Wat je met je moeder op de bank mist, kun je op internet wél vinden. En zelfs als je toch liever naar school blijft gaan, zijn deze sites natuurlijk superhandig voor gratis bijles. Ook niet verkeerd.
Het verbaast me elk jaar weer: de 3FM Serious Request. Een week lang uitzinnige feestvreugde met drie dj's die niet eten en verzoeknummers draaien om geld in te zamelen tegen babysterfte.
Hoe kan het toch dat de Serious Request elk jaar zo'n miljoenensucces is? En waarom geven jongeren massaal wél aan Giel Beelen en co., maar niet aan -pak 'm beet- de daklozenkrantverkoper of de collectanten van Unicef?
Ik stapte met die vraag naar jonge donateurs in Enschede. Gewapend met de Trouw van afgelopen vrijdag, waarin hoogleraren en andere experts de 3FM-hysterie al op wetenschappelijke wijze verklaarden.
Anouk (14), Sanne (13) en Emily (13)"Ik zou eigenlijk wel geld geven aan de Serious Request én aan Unicef," zegt Sanne. "Ja, of aan andere goede doelen," vult Emily aan. Wat voor doelen dan precies? "Ik denk Kika of zo," zegt Anouk. Een stel gulle gevers dus, deze meiden.
Volgens Trouw zit altruïsme, of liefdadigheid, ingebakken in de Nederlandse cultuur. Nederland staat bekend om het feit dat het begaan is met de rest van de wereld en met mensen die het minder goed hebben, zo blijkt ook uit cijfers.
Tycho (14), Risse (14) en Yannick (13)"Waarom wel de Serious Request? Tja, het is gewoon veel leuker en gezelliger dan andere goede doelen," zegt Tycho. "En veel bekender natuurlijk," zegt Risse. Is dat het enige? "Nou, je krijgt er ook iets voor terug. Je geeft geld, en dan krijg je muziek en een leuke tijd terug. Dat is bij Unicef niet zo, dan merk je er eigenlijk niks van als je doneert," stelt Yannick. De jongens vinden de Serious Request dus duidelijk een stuk aantrekkelijker dan het 'saaie' Unicef.
Trouw concludeert ook dat het voor-wat-hoort-wat-principe erg belangrijk is bij de Serious Request. Vroeger gingen armen rond kerst langs de deuren en zongen ze liedjes in ruil voor wat geld of eten, en nu draaien dj's platen. Bijna hetzelfde, toch?
Milou (14) en Jeffrey (16)Dan kom ik het stelletje Milou en Jeffrey tegen. Een beetje schuchter poseren ze voor mijn camera, maar ze willen wel vertellen waarom ze de Serious Request geld geven.
"Het is echt zo veel bekender dan alle andere goede doelen," zegt Jeffrey. "Dan denk je er eerder over na." Geeft hij dan veel geld? "Nee, gewoon een beetje. Ik geef nooit heel veel eigenlijk." En Milou, heeft zij al gedoneerd? "Nog niet, maar dat ga ik later vandaag nog wel doen."
Trouw is van mening dat ook de bekendheid van de dj's en andere BN'ers die zich verbinden aan de actie, een grote invloed hebben op het enorme resultaat. Je ziet het op tv, in reclames, en de bekende dj's voelen 'dichtbij'. Dichterbij dan zo'n grote serieuze organisatie als Unicef in ieder geval.
Hilde (18)Tenslotte spot ik eerstejaarsstudent Hilde. Ze studeert sinds dit jaar in Enschede, dus is al een paar keer langs geweest, vertelt ze. "We hebben met de studievereniging een bikinisponsorloop georganiseerd en dik 2000 euro opgehaald. Die gaan we vanmiddag aanbieden met een cheque". Wauw, en dat in dit weer!
"Dus ja, ik geef meer geld aan de Serious Request dan aan Unicef ja. Omdat het toegankelijker is. Iedereen gaat er naartoe en je kunt op heel veel verschillende en makkelijke manieren doneren. Je wordt doodgegooid met acties als je hier rond loopt, het is echt overal!"
Ook da's te verklaren, aldus Trouw. "De Serious Request is een performance, het is entertainment, feel good," schrijft de krant. "We willen allemaal geld geven, maar dan wel via de weg van vrolijkheid en genieten."
Stukje coolerEn dat is waarschijnlijk ook zo. Wat dat betreft pakken die drie gasten in dat Glazen Huis het dus gewoon goed aan. Geld geven aan de Serious Request is makkelijker, leuker, gezelliger, en waarschijnlijk ook wel een stukje cooler dan 'anoniem' doneren aan bijvoorbeeld Unicef. Toch?
Een klein gymnasium in de rustige Zweedse stad Göteborg. Dat is nou niet direct een plek waar je een keiharde knokpartij verwacht. Toch bestormden zeshonderd jongeren vorige week het schoolgebouw. De reden? Een bangalijst.
Door Bouwien Jansen
"Wie zoekt een slet in Göteborg?" Die oproep werd begin vorige week door iemand geplaatst op fotosite Instagram. Ernaast stonden zo'n tweehonderd foto's van jonge meisjes uit de stad, plus de seksuele handelingen die ze zouden willen verrichten. Een bangalijst dus.
Het account, dat meer dan zesduizend volgers had, werd vrij snel afgesloten. Maar meteen verscheen er een Facebookpagina met daarop dezelfde informatie. Veel jongeren waren woedend. "Dit is erger dan pesten," zei een meisje dat op de lijst stond tegen een NOS-verslaggever. "Ik durf de deur niet meer uit."
BestormingOp Facebook ging vervolgens het gerucht dat een leerling van het Plusgymnasium in Göteborg de bangalijst geplaatst zou hebben. Dinsdag bestormden zeshonderd boze jongeren daarom de school. Er werd met stenen en flessen gegooid, sommige scholieren werden in elkaar geslagen. De politie joeg de relschoppers weg, maar het herrietrappen ging door in het centrum van de stad.
Uiteindelijk zijn 27 jongeren opgepakt. Ook een zeventienjarige leerlinge van het gymnasium is gearresteerd. Zij wordt ervan verdacht de bangalijsten te hebben geplaatst. De andere leerlingen van het gymnasium hadden meer geluk. Omdat de school voor de zekerheid dicht ging, kregen ze een paar dagen eerder kerstvakantie.
Dit artikel komt uit jongerenkrant 7Days, die sinds vrijdag in de brievenbussen en boekhandels ligt. De redacties van 7Days en Scholieren.com bundelen de krachten: wij bieden jullie een selectie van het nieuws uit 7Days en zij verblijden hun abonnees met sublieme schrijfsels van onze bloggers!

Standaardingrediënten van kerst zijn nette kleren, Mariah Careys geblèr en hele steden die onder de kerstboom zijn uitgestald. Ook de ooms en tantes die bij binnenkomst je wangen bont en blauw knijpen en hun rode lippenstift in je gezicht drukken, kennen we allemaal. Toch is het ene kerstdiner het andere niet.
Het verschil zit 'm in de details. Sjieke servetringen, familievetes, kaviaar of pannenkoeken. Bij welk kerstdiner schuif jij dit jaar aan? Vier soorten.
1. Het sjiek-de-friemel dinerVijf messen, acht vorken en drie lepels. Wauw. Eh, waar moet ik nou precies mee beginnen? De kaviaar ligt erbij alsof een binnenhuisarchitect 'm voor een fotoreportage heeft klaargezet. De coquilles drijven in een of ander vies exotisch drabje en bij de geroosterde hertenfilet denk je aan hoe dat beestje een week geleden nog vrolijk door het bos huppelde.
Alles wat op tafel staat, heeft een bedrag van minstens vier nullen gekost en iedereen houdt zijn adem in als het nichtje van drie vrolijk met de Dior-kaars in het rond zwaait. Echt gezellig is het eigenlijk niet. Oom Jean komt aan met een verhaal over zijn exclusieve jacht, terwijl de kinderen in hun zondagse kleding aan de tafel wiebelen. En van hun stoel vallen en daarmee hun prachtige pradajurkje vies maken. OH NEE!
2. Het basisschooldinerHet tegenovergestelde van het sjiek-de-friemel-diner. De hele familie knutselt van tevoren iets en dat doet je denken aan het basisschoolkerstdiner. Denk aan zelfgeschilderde kaarsenhouders, schoolmoeders die rondlopen en hun kinderen telkens tot stilte manen, een nepkerstman die belachelijk wordt gemaakt omdat hij niet zo cool is als Sinterklaas en het "wij willen friet"-geroep.
Kerst op de basisschool was leuk. Kinderen droegen foute shirts waarin hun ouders hen superschattig vonden. Overblijfvaders maakten constant kiekjes van alles wat er maar te fotograferen viel. De juf werd gezien als een soort kerstprinses en had kerstbaloorbellen die elk meisje van haar wilde stelen. Typisch gevalletje van een gezellige chaos. En ach, best leuk om dat in familieverband nog eens over te doen.
3. Het "we nemen Kerst veel te serieus"-diner
Het lijkt de perfecte uitvinding: tante Mien belt tante Sjaan op om te vertellen dat iedereen wat moet koken voor kerst. Wat een feest! Tante Mien heeft het Amsterdam uit het jaar 0 rondom de kerstboom nagebouwd met een vleugje moderne tijd van de lelijke kersthuisjes.
Maar de echte sensatie komt pas op tweede kerstdag: twee kerststollen, twee borden met zalmrolletjes en twee schalen met gevulde paprika. De hele organisatie is in de erwtensoep gelopen: iedereen heeft hetzelfde gemaakt. En da's reden genoeg om écht heel erg teleurgesteld en boos te zijn. Mien kijkt nors voor zich uit, terwijl Sjaantje beweert dat haar in bladerdeeg gerolde worstjes echt veeeeeel lekkerder zijn dan die van ome Ad. Vrede op aarde, zou je zeggen...
4. Het zuipen tot we kruipen-dinerIedereen begint de avond in de zitkamer nippend aan een speciaalbier tijdens het kijken naar Home Alone. Tijdens het diner is van dat nippen niets meer te merken, vliegen de wijntjes over de tafel en giechelen moeders als tienermeisjes om de grappen van hun partners. Bij het openen van de christmas crackers en het opzetten van de daarbij behorende kroontjes brabbelt ome Kees luidkeels: "Ik ben de koning. Iedereen moet naar mij luisteren!".
Moeders vallen van hun stoel van het lachen, oma's worden dronken van Jip-en-Jannekechampagne en opa rent de kamer door met rendierhoorns op zijn hoofd omdat hij denkt dat hij in het bos wandelt. Wijn na bier geeft hier duidelijk plezier. Fijn.
Vrolijk kerstfeest!
Op mijn school was aftellen de afgelopen twee weken een hot item. Elke dag werd er geturfd tot het grote moment daar was: de kerstvakantie.
Vakantie. Heerlijk. Tot nu toe keek ik er elk jaar naar uit. Twee weken chillen met je vrienden, biertjes op de vrijdagavond, biertjes met oud & nieuw en vooral helemaal niet omkijken naar je schoolwerk.
Tot dit jaar. Dit jaar is alles anders.
Dit jaar bestaat de vakantie niet uit onbeschoft laat mijn bed uitkomen na een avondje doorzakken, maar uit een nauwkeurige planning vol met, jawel, leerwerk. Mijn school heeft de schoolexamenweek namelijk direct na de vakantie gepland, waardoor leren geen overbodige luxe is.
Het gevreesde woord dat normaal in de vakantie gezien wordt als verboden terrein, is nu de harde werkelijkheid geworden. Ik, eindexamenkandidaat, moet aan de bak.
Op vakantieGenoeg vrienden vroegen me of ik nog wat leuks ging doen in de vakantie. "Ja, ik ga naar Tunesië," antwoordde ik. "Dan zul je vast gaan chillen in de zon en genieten van de cultuur daar." Ja en nee. Natuurlijk geniet ik daar van de cultuur, de extra zonne-uren en exotische cocktails in alle soorten en maten.
Maar ook de Nederlandse cultuur met de daarbij behorende politieke democratie voor maatschappijwetenschappen, de stichting van de rechtsstaat voor geschiedenis en cultuur van de kerk voor kunstgeschiedenis dwalen er continu door mijn hoofd. Of ik nou op een terras, aan het strand of op een kameel zit. Urenlang lui badderen is ook taboe, tenzij ik mijn hersenen laat kraken over de inhoud van het zwembad voor wiskunde.
Stukje discipline
Noem het gek, maar stiekem vind ik het ook wel fijn om wat te moeten doen in de vakantie. Een stukje discipline opbouwen, noem ik dat. De vrijheid op de middelbare school is natuurlijk niet groot te noemen, maar ik stel me even voor dat volgend jaar mijn droom uitkomt: studeren. Discipline is daarbij echt een must. En uitstellen, daar komt dit keer niets van in.
Vanuit mijn luie stoel in een tropisch oord met een gebruind huidje waarbij ik nauwelijks van Snooki te onderscheiden ben, zeg ik ietwat teleurgesteld: "Hallo leerwerk. Deze vakantie zal ik je niet met rust laten." Maar ach, liever leren in een zonnig oord dan in koud Nederland. En als ik over een jaar met het gewilde vwo-papiertje de school uitloop, is het 't stiekem vast wel waard geweest.