
Gratis dingen zijn fijn. Daarom is de actie Nederland Leest in de maand november ook zo chill: dan wordt het boek De donkere kamer van Damokles van W.F. Hermans gratis weggegeven op bibliotheken en scholen. Gratis! Voor niets! Nul euro!
Elk jaar wordt er tijdens Nederland Leest een gratis boek weggegeven. De donkere kamer van Damokles is populaire shit onder scholieren: in onze ranglijst van meest gelezen boeken staat-'ie op de 32e plaats en alleen afgelopen schooljaar zijn er al 56.367 uittreksels van gedownload.
Landverrader of verzetsheldHet boek is een echte oorlogs- en verzetsroman: het gaat over sigarenhandelaar Henri Osewoudt. Hij ontmoet een verzetsman (Dorbeck) die hem allerlei gevaarlijke opdrachten geeft. Hierdoor wordt Henri gevangen genomen, weer vrijgelaten en pleegt hij moorden.
Na de bevrijding keert iedereen zich tegen Henri: ze vinden hem een landverrader. En plotseling leidt geen enkel spoor meer naar verzetsman Dorbeck. Heeft Henri hem wel ooit ontmoet, of is hij gewoon zelf verantwoordelijk voor al z'n daden?
Realistische schrijfstijlWat vinden scholieren nou van het boek? We hebben inmiddels 69 verslagen in onze database staan, dus genoeg meningen. Karen bijvoorbeeld, die schrijft dat het boek haar aan het denken heeft gezet. "De vraag blijft: bestaat Dorbeck, of niet?"
Wouter vindt bovendien dat het boek makkelijk te lezen is, omdat de schrijfstijl van het boek sober en realistisch is. Daar is trouwens niet iedereen het mee eens: een paar leerlingen klagen over het "ouderwetsche woordgebruik".
VerfilmingNiet alleen onder scholieren is het een populair boek: De donkere kamer van Damokles eindigde in 2007 op de vijfde plaats tijdens de verkiezing van het populairste Nederlandse boek aller tijden. Da's behoorlijk wat natuurlijk.
In 1963 kwam er een verfilming met de titel Als twee druppels water. De film mocht jarenlang niet worden vertoond omdat de investeerder Freddy Heineken dat 'om privé-redenen' ineens niet meer wilde, maar sinds zijn overleden in 2002 wordt de film gewoon weer uitgezonden. En is-'ie ook gewoon te vinden op YouTube.
Goede keuze?De adjunct-directeur van het CPNB (de organisatie die elk jaar het weggeefboek uitkiest) is ook erg tevreden met deze keuze. Aan de telefoon met het NRC zegt hij dat het boek "ergens over gaat" en bovendien "een geweldige thriller" is.
Maar niet iedereen is blij: een directielid van uitgeverij Meulenhoff twitterde 'Waarom geen moderne schrijver, om jonge lezers te winnen?' Het boek is namelijk gepubliceerd in 1958 en de schrijvers is allang dood. Het directielid denkt dus dat 't boek jongeren juist helemaal niet aanspreekt. Dat valt volgens onze ranglijst wel mee, maar de uitslag van onze poll sluit er bij aan: tot nu toe zegt meer dan de helft van de jongeren het boek niet eens te kennen...
Heb jij 'm al gelezen? Zo ja, wat vond je ervan?

Scholieren.com is groot fan van de Jonge Dichter des Vaderlands-verkiezing: (inmiddels nog) drie beeldschone jongedames strijden op poëtische wijze om landelijke roem en status.
Na de stemronde in mei zal de winnaar twee jaar lang dichten op Scholieren.com en optreden op poëziefestivals. Talent om in de gaten te houden dus!
Via drie gastblogs stellen we de finalisten aan je voor. Vandaag: poëzie van Sannemaj Betten, 17 jaar, havist uit Sint-Jacobiparochie.
Gisteren op Scholieren.com: Kenza's gedicht over bruggers in kluisjes. Morgen: Joanne over kauwgomresten onder tafels.

Scholieren.com is groot fan van de Jonge Dichter des Vaderlands-verkiezing: (inmiddels nog) drie beeldschone jongedames strijden op poëtische wijze om landelijke roem en status.
Na de stemronde in mei zal de winnaar twee jaar lang dichten op Scholieren.com en optreden op poëziefestivals. Talent om in de gaten te houden dus!
Via drie gastblogs stellen we de finalisten aan je voor. Vandaag: poëzie van Kenza Bolsius, 17 jaar, vierdeklasser op het Amsterdamse Ignatius Gymnasium.
Een kluisje voor de brugklaseen verscholen
hok voor overbodig
ingebonden papier,
en verzameld gerei
de inhoud wordt altijd
vergeten: jammer dan
slot erop, want het zou
zomaar gestolen
kunnen worden
geen opgemaakt geheel
geen posters, voedsel of
ander prul, dat is er alleen
in Amerika: jammer dan
naast een hoopje oude
boom, en wellicht een
stuk gedroogde inkt, zou
je natuurlijk ook een kind
kunnen bewaren, zelfs dan
slot erop, want dat zou
zomaar gestolen
kunnen worden
Morgen op Scholieren.com: het gedicht van finalist Sannemaj over boterhammengevechten. Overmorgen die van Joanne over bekauwgomde tafelbladen. Stay tuned!
Taalpuristen en taalnazi's zijn vervelende mensen met een slecht huwelijk die je op iedere taalfout wijzen. Maar, lieve kijkbuiskinders, soms is het nodig. Echt.
Want soms zijn er fouten die een totaal verkeerde draai aan je zin geven, of gewoon Echt Niet Meer Kunnen.
Daarom selecteerde Scholieren.com uit het taaltipboek Hoe bereidt je een paard? (aanrader!) de acht meest gemaakte taalfouten, met de uitleg over hoe het wel moet. Zo kun je er tenminste nog wat van leren ook. Want daar zijn we voor. En zo.
1: dt-fouten zijn volstrekt onnodigIn de onderbouw word je er mee dood gegooid: toetsen waarbij je moet opschrijven of hij wordt met -d of -dt eindigt. Terwijl het echt niet zo moeilijk is. De truc: ik heb van mijn leraar Nederlands geleerd dat je hoofdwerkwoorden moet vervangen met het werkwoord loopt. Bijvoorbeeld:
Het wordt vandaag slecht weer.
Als je wordt uitspreekt, kun je niet horen of het nu met een -d of -dt eindigt. Daarom vervang je wordt met loopt.
Het loopt vandaag slecht weer.
Vrij aparte zin, maar zo weet je wel dat je wordt met -dt moet schrijven. Peanuts.
2: Rutte's beleid of Ruttes beleid?Een beroemde fout in dit verband is het boek Homme's hoest van W.F. Hermans. Het had namelijk moeten zijn: Hommes hoest. Echter, de schrijver vreesde dat de lezer hoest zou lezen als een werkwoordsvorm, en niet als een zelfstandig naamwoord. Om zulke fouten voor eens en altijd uit te bannen:
- de s die bezit aangeeft (Joriekes blog of Jorieke's blog?) wordt na een stomme -e altijd aan de naam of het woord vast geschreven (dus: Joriekes blog). Ook bij medeklinkers (Kims blog).
- als een woord eindigt op een a, i, o, u of y, dan schrijf je een apostrof tussen het einde van het woord en de s (Eva's boek).
- staat er al een -s op het einde? Dan komt er wel een apostrof, maar niet nog een s: Agnes' blog.
4: hoed je voor de gebiedende wijs!
Eigenlijk is de gebiedende wijs heel simpel. Maar wanneer er een -d of een -t in het spel is, wordt het lastig. Maar ook hier kun je weer de 'lopen-truc' gebruiken. Bijvoorbeeld:
Word eens wat minder brutaal!
Dan vervang je word met loop:
Loop eens wat minder brutaal!
Weer een vrij aparte zin, maar nu weet je wel dat je word in gebiedende wijs met alleen een -d schrijft. Nergens een -t te bekennen immers.
Sommige woorden of zinnen kun je beter vermijden. Gewoon, omdat iedereen er de rillingen van krijgt. Zoals deze:
- Mijn persoontje
- Hoofdpijndossier
- Collegaatje
- Wij zijn een jong en dynamisch bedrijf
Cijfers en letters worden vaak door elkaar gebruikt, terwijl er toch bepaalde regels voor bestaan. Ook trekt het getal driehonderdvijftig minder de aandacht dan 350. Enkele regels hiervoor:
- De getallen een tot en met twintig, honderd en hele honderdtallen, duizend en duizendtallen, miljoen en miljard schrijven we in letters. De rest in cijfers: 36, 324234.43423, 1.000.001.
- Combinaties als tweehonderd en drieduizend worden aaneengeschreven, maar: vier miljoen, vijf miljard.
Maar natuurlijk zijn er wel weer uitzonderingen:
- Kelly is 20 en Jorieke is 17.
- Er vielen 10 doden en 28 gewonden.
''Dus ik zéi zo van méid, doé hét nou niét! Maar jáááá, ik zéi dus al zo van, je moét het natuurlijk zélf weten, ik géef alleen maar míjn méning, wat je er daadwerkelijk mee doét is dus een ánder verhaal hé!''
8: het gebruik van haar en zijnHet is de man zijn vrouw en de vrouw haar man, maar dat wisten we eigenlijk al. Maar is een bibliotheek nou vrouwelijk of mannelijk? En een regering die alleen maar uit mannen bestaat? Well, aan enkele woorduitgangen kun je zien dat een woord vrouwelijk is. Zoals deze: -ij, -ing, -heid, -teit, -theek, -nis, -tuur, -ine, -sis, -ie, -sofie, -logie. De rest is vaak mannelijk.

Nee, natuurlijk niet. Facebook is leuk! Toch zijn er altijd mannetjes met hun broek tot boven de navel en een hoog stemmetje die praten over de gevaren en het privacygebrek.
Maar dat er van alles grandioos mis kan gaan dankzij Facebook kan niemand ontkennen. Hier de mooiste vijf gevallen.
1. HoerenbaanOp internet stikt het werkelijk van de verhalen van mensen die ontslagen zijn wegens stom Facebook-gebruik. Zo is er een Nederlandse man die zijn frustratie over zijn baan uitte door op Facebook zijn baas een "hoerestumperd" te noemen. Het bedrijf zelf noemde hij een "hoerebedrijf".
Hij was nog net niet zo dom om zijn baas als vriend te hebben, maar een van zijn collega's had hij wél als vriend. Die collega vertelde het tegen die hoerebaas. Dag baan.
2. Een schokkende bikiniOok met foto's kan er een hoop misgaan. Op de Filippijnen (of all places) was een meisje dat op Facebook een foto plaatste waardoor iedereen haar bikini kon bewonderen. Bovendien hield ze een sigaret en een drankfles vast.
Met deze foto trapte ze met pumps in de ballen van het bestuur van haar katholieke school. Dat bestuur liet haar nog nèt haar diploma halen, maar dat zo'n losbandige, schaars geklede hoer bij de diploma-uitreiking zou mogen zijn? No way!
3. Ontvrienden is gevaarlijkEen aardig ogend meisje wil aandacht van je via Facebook. Jij bent niet single, maar ook niet onaardig, dus je doet aardig terug. Na verloop van tijd begint ze je te stalken, word jij het zat, wordt zij vervelender en dan zit er niets anders op dan haar te ontvrienden.
Tot zover een logisch verhaal. Op dat moment komt er echter de vader in het spel. Voor hem is het ontvrienden als een mes in de rug van zijn dochter. De vader schiet de betreffende ontvriender en diens vrouw dood.
4. FlitslichtrelatieVeel mensen zijn wel eens bang dat personen zich bij Facebook-ontmoetingen anders voordoen dan ze zijn. Dan blijkt die knappe jongen met een goed salaris een vieze oude man met een snottebel. Bij Jerry (21) en Linda (16) was er wat dat betreft niets aan de hand.
Ze ontmoetten elkaar op Facebook, waren allebei wie ze verwacht hadden, vonden elkaar leuk, zoenden wat, hadden seks en kregen ook al meteen ruzie – allemaal in zeven uur tijd. In zeven uur hadden zij dus alles wat een relatie van maandenlang ook heeft.
Die zeven uur vonden ze blijkbaar lang genoeg: de ruzie escaleerde, Linda greep woedend naar een hamer en een mes, maar Jerry was veel sterker. Hij maakte haar de wapens afhandig, stak en sloeg en stond uiteindelijk hijgend boven het dode lichaam van Linda.
5. Opsporing verzochtFacebook is niet alleen eng en gevaarlijk, Facebook is ook lief. Een vrouw verloor haar zoon door ontvoering en zocht 27 jaar lang tevergeefs naar het hummeltje dat ze niet zag opgroeien.
De jongen werd ergens anders opgevoed, leidde zijn leven zonder moeder en werd een van de vele Facebook-gebruikers wereldwijd. Zijn tante typte zijn naam in op Facebook, zag dat hij bestond, schakelde haar zus (zijn moeder) in en een oud familiedrama werd op Hollywoodachtige wijze afgesloten met een happy end.

Dit jaar zijn er weer drie schrijvers een stukje rijker: Paul Murray, Anne-Gine Goemans en Arjen Lubach wonnen alle drie de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs. Daarmee zijn ze een trofee en 15.000 euro rijker. De eerste twee wonnen de juryprijs met 'Skippy tussen de sterren' en 'Glijvlucht', Arjen Lubach won de publieksprijs met zijn boek 'Magnus.'
De Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs (DJP) werd gisteren bekend gemaakt in de Brakke Hond te Amsterdam. Het is een prijs voor boeken die goed aansluiten bij de belevingswereld van jongeren.
Enthousiaste juryEr waren in totaal zes boeken genomineerd, opgesplitst in de categorieen 'nederlandstalig' en 'vertaald'. De jury werd vertegenwoordigd door Ronald Giphart (schrijver van o.a. 'Phileine zegt sorry').
Ze waren vooral heel enthousiast het boek 'Skippy tussen de sterren' van Paul Murray. Ook het boek van Anne-Gine Goemans 'Glijvlucht' vonden ze erg sterk. Het boek dat de jongeren het coolst vonden en waar dan ook massaal op gestemd werd was Arjen Lubachs 'Magnus'.
AmateurdetectiveMagnus gaat over Martin, die op pad gaat naar Zweden om amateurdetective te gaan spelen. Er worden in Zweden namelijk allerlei vreemde uitgaven gedaan met z'n creditcard en hij wil wel 'ns even weten wie daar achter zit. Bovendien heeft hij het in zijn woonplaats Amsterdam toch niet meer naar z'n zin.
Wat Arjen Lubach als geen ander kan, is het prachtig beschrijven van alledaagse situaties. Bovendien heeft 'ie een goed gevoel voor humor (hij is namelijk ook cabaretier). Onze topboekverslagenschrijver Kees van der Pol vindt 'Magnus' een aantrekkelijk boek en raadt 'm vooral aan voor je leeslijst. Er zit volgens hem zelfs een 'thrillerachtige spanning' in het boek.
JongerenliteratuurWel opvallend: geen van de winnende boeken is uitgegeven in het genre 'young adult' of jeugdboek. En dat terwijl ze toch een prijs hebben gewonnen voor beste 'jongerenliteratuur'. 'Magnus' bijvoorbeeld, valt onder de categorie 'roman' en 'literatuur'. Volgens juryvoorzitter Ronald Giphart is dat juist hartstikke goed: zo beslissen jongeren tenminste zelf wat echte jongerenliteratuur is.
Arjen Lubach was zelf nog jonger dan dertig toen 'ie 'Magnus' schreef, vertelde hij gisteren bij Pauw en Witteman. ''Ik zat middenin mijn doelgroep. Ik was ook bezig met allerlei dingen die onder jongeren spelen.'' Hij denkt dat z'n boek daarom waarschijnlijk ook zo populair is.
Nieuwsgierig geworden, of al fan? Arjen heeft ook nog twee andere, coole boeken geschreven: 'Bastaardsuiker' en 'Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend'. Vooral de laatste vind ik echt een aanrader en het boek is ook nog eens goed voor je lijst.

Dit jaar zijn er weer drie schrijvers een stukje rijker: Paul Murray, Anne-Gine Goemans en Arjen Lubach wonnen alle drie de Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs. Daarmee zijn ze een trofee en 15.000 euro rijker. De eerste twee wonnen de juryprijs met 'Skippy tussen de sterren' en 'Glijvlucht', Arjen Lubach won de publieksprijs met zijn boek 'Magnus.'
De Dioraphte Jongerenliteratuur Prijs (DJP) werd gisteren bekend gemaakt in de Brakke Hond te Amsterdam. Het is een prijs voor boeken die goed aansluiten bij de belevingswereld van jongeren.
Enthousiaste juryEr waren in totaal zes boeken genomineerd, opgesplitst in de categorieen 'nederlandstalig' en 'vertaald'. De jury werd vertegenwoordigd door Ronald Giphart (schrijver van o.a. 'Phileine zegt sorry').
Ze waren vooral heel enthousiast het boek 'Skippy tussen de sterren' van Paul Murray. Ook het boek van Anne-Gine Goemans 'Glijvlucht' vonden ze erg sterk. Het boek dat de jongeren het coolst vonden en waar dan ook massaal op gestemd werd was Arjen Lubachs 'Magnus'.
AmateurdetectiveMagnus gaat over Martin, die op pad gaat naar Zweden om amateurdetective te gaan spelen. Er worden in Zweden namelijk allerlei vreemde uitgaven gedaan met z'n creditcard en hij wil wel 'ns even weten wie daar achter zit. Bovendien heeft hij het in zijn woonplaats Amsterdam toch niet meer naar z'n zin.
Wat Arjen Lubach als geen ander kan, is het prachtig beschrijven van alledaagse situaties. Bovendien heeft 'ie een goed gevoel voor humor (hij is namelijk ook cabaretier). Onze topboekverslagenschrijver Kees van der Pol vindt 'Magnus' een aantrekkelijk boek en raadt 'm vooral aan voor je leeslijst. Er zit volgens hem zelfs een 'thrillerachtige spanning' in het boek.
JongerenliteratuurWel opvallend: geen van de winnende boeken is uitgegeven in het genre 'young adult' of jeugdboek. En dat terwijl ze toch een prijs hebben gewonnen voor beste 'jongerenliteratuur'. 'Magnus' bijvoorbeeld, valt onder de categorie 'roman' en 'literatuur'. Volgens juryvoorzitter Ronald Giphart is dat juist hartstikke goed: zo beslissen jongeren tenminste zelf wat echte jongerenliteratuur is.
Arjen Lubach was zelf nog jonger dan dertig toen 'ie 'Magnus' schreef, vertelde hij gisteren bij Pauw en Witteman. ''Ik zat middenin mijn doelgroep. Ik was ook bezig met allerlei dingen die onder jongeren spelen.'' Hij denkt dat z'n boek daarom waarschijnlijk ook zo populair is.
Nieuwsgierig geworden, of al fan? Arjen heeft ook nog twee andere, coole boeken geschreven: 'Bastaardsuiker' en 'Mensen die ik ken die mijn moeder hebben gekend'. Vooral de laatste vind ik echt een aanrader en het boek is ook nog eens goed voor je lijst.
Stel je voor: je leeft in een wereld waar door een virus niemand ouder wordt dan vijfentwintig. Voor Rhine (16), de hoofdpersoon van het boek Verwelken, is dat de werkelijkheid.
Ze is zelf niet geïnfecteerd, maar er bestaat nog geen medicijn om de rest van het land te helpen. Als Rhine op een dag wordt ontvoerd, lijkt dat haar vreemd genoeg weinig te boeien.
Maandelijks publiceert Scholieren.com de beste boekrecensie van De Leesfabriek. Dit keer eentje over Verwelken door Laura DeStefano, deel 1 uit de Chemical Garden-trilogie.
Rhine moet aansluiten in een rij met andere ontvoerde meisjes, waarna er drie worden uitgekozen om bruid te worden van een rijke jongeman. Rhine is één van de uitverkorenen. De andere meisjes worden weggevoerd: eerst hoort ze nog rumoer, maar dan klinken er schoten en wordt alles stil.
DoodgeschotenTot hier is het spannend, realistisch en kan ik volledig meeleven met Rhine. Je gaat er vanuit dat ze anders is dan de andere meisjes, en krijgt het gevoel dat ze brutaal of dapper is. Maar tot nu toe houdt ze zich stil, aangezien ze anders misschien ook wordt doodgeschoten.
De drie meisjes worden opgesloten op één verdieping van een gigantisch huis. Zonder begeleiding of toestemming mogen ze niet van die verdieping af, maar geen van de meiden verzet zich daartegen. Ze lijken niet eens woedend vanwege hun ontvoering, maar laten zich prachtig opmaken voor de ontmoeting en bruiloft met hun gezamenlijke man, Linden.
Rhine probeert zich zo goed mogelijk te gedragen, zodat ze Lindens vertrouwen kan winnen en ooit kan ontsnappen. Tijdens het lezen vraag ik me af: wat voor gevoel gaat er door je heen als je met twee leeftijdsgenoten opgesloten zit op één verdieping?
Geen gevoelensHet vreemde is dat ik tijdens het lezen totaal geen angst of woede voelde bij de meisjes. Ook passie ontbreekt, alles wordt omschreven alsof het de normaalste zaak van de wereld is. Alleen tussen Rhine en de knecht Gabriel voel je af en toe een speciale spanning.
Ook als de meisjes met de griezelige oude man Vaughn moeten knuffelen en arm in arm moeten lopen, rept het boek met geen woord over hoe afschuwelijk dat moet zijn. Vaughn zegt dat hij al jaren een oplossing voor het virus zoekt, maar Rhine ontdekt dat hij in de kelder met hele andere dingen bezig is.
OntsnappingsplanWat volgt, is heel wat drama, veel kusjes en gruwelijke ontdekkingen - en tot slot een ontnappingsplan. Waarbij Rhine de hulp van Gabriel hard nodig heeft.
Ik vind Verwelken een boek met een goeie basis: het is spannend en zet je aan het denken. Maar het zijn nou niet bepaald de 'mooie' zinnen en cliffhangers die je aandacht bij dit boek houden.
- Deze recensie is geschreven door Inge van Werven, 15 jaar en leerling van het Roelof van Echten College in Hoogeveen.
- We hebben nog geen boekverslagen van Verwelken op Scholieren.com. Ben jij de eerste die 'm schrijft?
De Leesfabriek en Scholieren.com geloven dat zoals er op ieder potje een dekseltje past, er ook voor iedere scholier een perfect boek is. Wat dat betreft zijn we net datingsites en helpen we jou de ware te vinden. Laat je 't ons weten hoe het afloopt?

Altijd al eens met een gave headset op je hoofd en zo'n cool doorverbind-dashboard de telefoon willen opnemen met: "Met de allercoolste klachtenlijn van het land, wat kan ik voor je doen?"
Het kan! Het LAKS is namelijk op zoek naar telefonisten voor de Examenklachtenlijn. Dus heb jij wel zin in een paar daagjes vrij, flink wat hectiek en gratis pizza? Meld je aan!
Wat moet je doen?Je loopt een aantal dagen tussen 14 mei en 1 juni 's ochtends om 10:30 het hoofdkantoor van het LAKS in Amsterdam binnen en gaat aan de slag tot ongeveer 19:00 uur. Samen met zeven andere scholieren noteer je de eindexamenklachten van duizenden examenkandidaten.
Scholieren melden bijvoorbeeld dat er iets niet klopt in hun examen en jij zet dat in het supergeheime LAKS-systeem. Verwacht veel: "Het was super moeilijk!", maar ook wel wat vreemde dingen zoals: "de surveillant ging dus zomaar hardrock draaien, omdat-'ie vond dat dat goed was voor onze concentratie, o ja en Engels had ik super goed gemaakt, want de vragen waren uitgelekt."
Wat schuift 't?Natuurlijk doe je het allemaal niet voor een appel en een ei. Of nou ja, een appel en een pizza. MEGAEXTRAPLUSPUNTEN zijn: je krijgt al je reiskosten vergoed, gratis lunch en avondeten, je zit één of meerdere dagen niet op school (bijna geen enkele school doet moeilijk over vrij geven voor 't LAKS), je doet superveel ervaring op voor je callcenterbijbaan én je bent midden in Amsterdam!
Ikke wil, ikke wil!Natuurlijk, natuurlijk, iedereen wil namelijk. Voor die week chillend en super gemotiveerd de telefoon opnemen stuur je voor 22 april een mailtje naar: alderik@laks.nl. Vergeet in je mail niet de volgende dingen te zetten:
Welke dagen je wilt komen helpenDe naam van je schoolJe telefoonnummerDe schoolvakken waar je goed in bentWaarom dat laatste? Nou, als jij een scheikundester bent dan kun jij natuurlijk beter checken of het molaire volume in vraag 23c écht niet klopt, dan of er fouten staan in het examen Fries. Voor vragen kun je trouwens ook bij Alderik terecht.
Het LAKS belooft je een onvergetelijke ervaring en ik kan je bewijzen dat dat niet alleen maar propaganda is, ik nam namelijk vorig jaar daar de telefoon op. Meld je snel aan en neem ook een kijkje in het brein van de eindexamenklachtenlijn!
Update: LAKS-examenbaas Alderik vertelt n.a.v. de eerste reacties hieronder: "Er is geen leeftijdseis om te komen helpen bij de Examenklachtenlijn. Iedereen is dus welkom!"

Denk jij wel eens na over orgaandonatie? Alleen als je 't voor biologie moet leren, zeker?
Niet zo heel raar, maar ook jíj kunt morgen onder een bus belanden en doodgaan. Dan kun je je organen wel recyclen en zo 't leven van een ander redden.
Om meer orgaandonoren te vinden, krijgt iedereen die vorig jaar 18 is geworden, deze week een infobrief thuisgestuurd. Vwo'er Mike (18) is jongerenvoorlichter van deze jaarlijkse actie.
Mike is zelf natuurlijk allang donor. Ik vraag me af hoe dat komt: da's toch niet echt iets waar je over nadenkt als puber? "Enkele jaren geleden kreeg de zus van een vriendin nieuwe longen. Dat greep mij zo erg aan, dat ik besloot om later zelf donor te worden."
Donor wordenEn donor worden is vet gemakkelijk, legt hij uit. "Je gaat naar de site (KLIK!) en vult je gegevens in. Na een tijdje krijg je een brief thuis gestuurd. Die kan je die gratis terug sturen en dan sta je al geregistreerd."
Oké, maar neemt dat veel tijd in beslag? "Nee, het neemt vrij weinig tijd in beslag. Vooral voor een generatie als de onze waarin tijd kostbaar is, kun je wel even vier minuten vrij maken om ja of nee in te vullen."
TaboeEr is nu nog maar een klein deel van de jongeren als donor geregistreerd. "Er zijn in Nederland nu bijvoorbeeld 200.000 jongeren die vorig jaar 18 zijn geworden ('generatie 1993'), maar nog maar 15.000 daarvan hebben zich al uit zichzelf geregistreerd. "
Mike: "Er bestaan volgens mij veel misverstanden over het donorschap. Het is zeg maar een taboe in Nederland." Hebben wij Nederlanders dan nog een taboe? "Het kan ver weg van je staan en ten tweede is het een associatie met de dood. Als jongere wil je helemaal niet denken aan de dood. Dit kan een grote reden zijn waarom veel jongeren zich niet hebben geregistreerd."
Eerder dood?Want er zijn nog een hoop horrorverhalen die niet kloppen: artsen zouden een patiënt bijvoorbeeld expres laten overlijden, zodat zij dan de organen opnieuw kunnen gebruiken voor een andere patiënt. "Dat is helemaal niet waar!" vertelt Mike. "Dokters hebben namelijk een eed afgelegd met speciale regels om mensen in leven te houden, en daar moeten zij zich te allen tijde aan houden."
Maar wordt de stekker er soms niet gewoon uitgetrokken bij sommige donoren? "Je kunt alleen maar organen krijgen van patiënten die al hersendood zijn op de Intensive Care, dan zijn de organen direct na overlijden bruikbaar. Aan overleden personen heb je meestal niet veel, omdat die dan al aftakelen." Als jij dus ook maar énig kans van leven hebt, zullen ze never nooit de stekker eruit trekken.
En wat zou er met me gebeuren als ik in coma lig en geregistreerd sta als donor? "Wanneer je in coma ligt, zijn je hersenen gewoon actief en mogen dokters geen organen van je gebruiken, omdat je dan nog leeft en hersenactiviteit hebt." Uit coma ontwaken en ontdekken dat je nog maar één nier hebt, is er dus echt niet bij. Allemaal bullshit dus, die horrorverhalen. En zeker geen reden om geen donor te worden!
Als je niet wiltMaar mocht je het om andere redenen je het echt niet zien zitten om orgaandonor te worden, dan is 't wel handig als je dat óók laat registreren, legt Mike uit. Dan weet je zeker dat je compleet met ingewanden en al begraven wordt, anders beslissen je nabestaanden dat. Die hebben waarschijnlijk geen idee hoe jij hier over dacht, en hebben sowieso wel wat anders aan hun hoofd.
Kortom: ook al is de kans dat je de komende decennia al komt te overlijden echt superklein, ff registreren om donor te worden kan natuurlijk nooit kwaad. Je keuze maken is vrij simpel, doen dus! JA of NEE.
Hoor je niet bij de generatie die in 1993 is geboren, maar wil je wel je keuze kenbaar maken? Dat kan ook al vanaf je twaalfde, al zijn de regels soms iets anders:
- 12 t/m 15 jaar: als je zegt dat je je organen WEL zou willen doneren, kunnen je ouders daar nog een stokje voor steken als je zou overlijden. Als je aangeeft dat je je organen NIET zou willen doneren, gebeurt het sowieso niet, ook al zouden je ouders dat wel willen.
- 16 jaar en ouder: je ouders hebben er niks meer mee te maken, alleen jouw mening telt.